به گزارش وب سایت خبری می متالز:

به گزارش می‌متالز، در این میان مشکلات و چالش‌ها نمایان‌تر شد و در این مسیر عنوان چراغ راه فولاد برای توسعه این صنعت را به خود گرفت. اگرچه برخی از کارشناسان معتقدند طرح جامع برای صنعت فولاد مسیر اشتباهی تلقی می‌شود و پارامتر‌هایی که در گذشته مد نظر قرار گرفته است با اجرای طرح‌های توسعه در این صنعت فاصله دارد، اما برآیند کار نشان می‌دهد حتی‌المقدور از سردرگمی در مسیر توسعه جلوگیری کرده و تولید و توزیع محصولات را به شکل آماری رصد می‌کند.

البته مهم‌ترین بخش از طرح جامع نیز رصد آمار‌ها است که بر اساس آن می‌توان دانست تا چه میزان از مسیر توسعه به درستی طی شده است.

طرح جامع فولاد که اخیرا از سوی شرکت ملی فولاد، ایمیدرو و شرکت فولاد تکنیک پایش شده است، پیش‌بینی افزایش میزان تولید در تمامی حلقه‌های زنجیره را دارد. از مهم‌ترین محور‌هایی که این طرح دنبال می‌کند مطالعات اقتصادی و بازار، اکتشاف، استخراج، فرآوری مواد اولیه اصلی و نهاده‌های تولید، زیرساخت‌ها نظیر ریل، جاده و بندر، انرژی، تکنولوژی و بومی‌سازی، سرمایه‌گذاری واحد‌های زنجیره فولاد، مسائل زیست‌محیطی و ایمنی و سلامت شغلی، مکان‌یابی و جانمایی واحد‌های فولادی و استراتژی توسعه است.

این در حالی است که طرح جامع بخش‌هایی را که دچار عقب‌ماندگی شده‌اند و نسبت به سایر بخش‌ها توسعه کمتری داشته اند به درستی مشخص می‌کند. از مهم‌ترین آن‌ها بحث زیرساخت حمل‌ونقل، تامین آب و تامین مواد اولیه است. اگرچه این طرح برای سال ۱۴۰۰ پیش‌بینی کرده است که می‌توان افزایش تولید با توجه به اتصال واحد‌های جدید به زنجیره تولید فولاد را انتظار داشت و تاکید دارد که با توجه به افزایش ظرفیت در سال‌های ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ و رسیدن به ظرفیت اسمی واحد‌های تولیدکننده در سال ۱۴۰۰ افزایش تولید قابل توجهی در بخش احیای مستقیم را می‌توان شاهد بود. در حالی که طرح جامع فولاد قرار است نتیجه‌ای معادل تولید ۵۵ میلیون تن فولاد داشته باشد، برآورد میزان مصرف در افق ۱۴۰۴ بر اساس روش اقتصادسنجی معادل ۲/ ۲۰ میلیون تن است. در صورت میانگین‌گیری از روش‌های مختلف، پیش‌بینی در پایش‌های طرح جامع فولاد کشور رقم یاد شده حدود ۷/ ۲۲ میلیون تن خواهد بود.

از سویی عامل مهم و اساسی برای دستیابی به موفقیت در این طرح، تامین به موقع مواد اولیه یعنی سنگ‌آهن است. ذخیره قطعی در کشور که نیاز به استخراج دارد ۳/ ۳ میلیارد تن است که با عیار متوسط سنگ آهن ایران با ۴۶ درصد در پایش‌های جدید اعلام شده است، این در حالی است که پایش سال ۹۲ حکایت از عیار ۵۱ درصد داشته است. این ذخایر به طور عمده در عمق بوده و باید استخراج آن‌ها به صورت اقتصادی مورد بررسی قرار گیرد.

بر همین اساس ۹/ ۲ میلیارد تن ذخیره قابل استخراج تا سال ۱۴۰۴ است که در صورت تولید ۵۵ میلیون تن فولاد در افق تعیین‌شده و انجام تولید به طور کامل، بیش از ۸/ ۰ میلیارد تن سنگ آهن مصرف می‌شود.

با در نظر گرفتن این موارد سالانه نیاز به استخراج ۱۶۶ میلیون تن سنگ آهن است و از این رو ذخایر سنگ‌آهن کشور به طور تقریبی تکافوی حدود ۱۳ سال بعد از سال ۱۴۰۴ را دارد. از طرفی آب مورد نیاز برای تحقق ظرفیت ۵۵ میلیون تن نیز بالغ بر ۲۵۵ میلیون متر مکعب در سال است. این رقم حدود ۱/ ۳ برابر مقدار آب مورد نیاز برای ظرفیت موجود است.
برای دستیابی به این مهم از سال جاری تا سال ۱۴۰۴ به طور حتم همه ساله مبلغ سرمایه‌گذاری‌ها رو به افزایش خواهد گذاشت.

مطابق مطالعات به روز شده در این طرح، پیش‌بینی شده است در سال‌جاری معادل ۱۱۸۱ هزار میلیارد ریال سرمایه‌گذاری برای تحقق مصرف در افق ۱۴۰۴ نیاز است. این پیش‌بینی از رقم سرمایه‌گذاری برای تحقق مصرف به میزان ۱۴۹۲ هزار میلیارد ریال حکایت دارد.

در همین حال می‌توان یادآور شد تکمیل زنجیره و تولید ۵۵ میلیون تن فولاد (با احتساب تامین زیرساخت واحد‌ها، کنسانتره سنگ‌آهن، گندله و آهن‌اسفنجی و فولاد خام) نیاز به ۴ هزار و ۴۰۱ میلیون یورو سرمایه دارد که حجم قابل توجهی از سرمایه‌گذاری موردنیاز طرح‌های قابل تحقق برای ایجاد توازن در زنجیره نیز تامین اعتبار شده است.

دو بخش مهم و با اهمیت که در تکمیل زیرساخت‌ها برای دستیابی به چشم‌انداز تولید فولاد در ۱۴۰۴ ضروری به نظر می‌رسد نیروگاه و ریل است که هر یک به میزان ۲ هزار و ۵۱۰ میلیون یورو و ۳ هزار و ۵۴۰ میلیون یورو تامین مالی نیاز دارد؛ اما مجموع نیاز مالی برای احداث واحد‌ها و تامین زیر‌ساخت تا سال ۱۴۰۴ برابر ۴/ ۱۳ میلیارد ریال نقدینگی است که بخش بزرگی از آن باید از سوی دولت تامین شود و خارج از سرمایه‌گذاری واحد‌ها است.
یکی از برنامه‌هایی که طرح جامع فولاد در برنامه‌های تکمیلی خود گنجانده، توسعه فولاد در جنوب کشور است. این برنامه با رویکرد واردات مواد اولیه و صادرات محصولات با ارزش افزوده بالا در نظر گرفته شده است، اما به نظر می‌رسد توسعه صنعت فولاد در جنوب کشور کمتر به معضل کمبود تامین آب، نبود زیرساخت‌های حمل و نقل ریلی و نیروگاهی دچار شود.

از سوی دیگر برنامه توسعه اکتشافات در عمق، احیا و فعال‌سازی معادن کوچک مقیاس و توسعه واحد‌های فرآوری سنگ آهن کم عیار و باطله برای جبران کسری بخشی از مواد اولیه نیز در این طرح دیده می‌شود.

علاوه بر این برای جلوگیری از صدور مجوز مازاد در کل زنجیره (مانع شدن از نگاه بنگاهی و بخشی‌نگری)، برنامه یکپارچه‌سازی زنجیره فولاد کشور از معدن تا محصولات نهایی و ارزش افزوده و هدایت سرمایه‌گذاری در کسری زنجیره فولاد و تکمیل طرح‌های نیمه تمام ن