میلگرد یا آرماتور، را می توان فولادی تعریف کرد که در سازه ی بتنی برای جبران مقاومت کششی پایین بتن استفاده می‌شود. فولادی که به این منظور در بتن آرمه استفاده می شود به شکل سیم یا استوانه با طول بلند است و میلگرد نامیده می‌شود. البته در شرایط ویژه از فولادهای دیگر  ساختمانی مانند ناودانی و یا قوطی نیز برای تقویت بتن استفاده می‌شود.

ميلگردی که مورد استفاده قرار میگیرد بايد تميز بوده و عاري از هر گونه آلودگي نظير چربيها، دوغاب سيمان سفت شده، گرد و خاك، زنگ، ضد زنگ، قير و مواد كند گير كننده و يا مواد زائد ديگر باشد.

در کشور های جهان فولاد میلگرد با استاندارد های مختلف تولید می‌شود و استاندارد های طبقه بندی شده ی مشخصی در برای خواص مکانیکی فولاد مورد استفاده وجود دارد. در ایران قسمت عمده فولاد میلگرد توسط کارخانه ذوب آهن اصفهان تولید می‌شود و از استاندارد روسی پیروی میکند.

از نظر تنوع قطر  یا سایز میلگرد نیز استاندارد های تولید مختلفی موجود است. در استاندارد روسی که در کارخانه ذوب آهن اصفهان مورد استفاده‌ قرار میگیرد میلگرد تا قطر ۴۰ میلیمتر تولید می‌شود.

انواع میلگرد و مشخصات مکانیکی آن

شکل ظاهری میلگرد های A2 و A3

در سازه بتنی میلگرد طولی از استاندارد A3 و میلگرد عرضی از استاندارد A2 انتخاب می شود . یکی از راه های شناسایی نوع استاندارد شکل آج میلگرد است. در میلگرد استاندارد A3 آج ها به شکل ضربدری است اما در استاندارد A2 به شکل منفرد است. در استاندارد A2 آج بصورت موازی است ولی در استاندارد A3 آج بصورت هفت و هشت است.

انواع میلگرد و مشخصات مکانیکی استاندارد ها

معمولا فولاد مصرفی در ایران با استاندارد روسی دسته بندی می شود که به شرح زیر است:

۱ – میلگرد نرم بدون آج (A1) یا میلگرد ساده

میلگرد ساده با مشخصات مکانیکی تنش جاری ۲۳۰۰ کیلوگرم بر سانتی متر مربع و تنش گسیختگی ۳۸۰۰ کیلوگرم بر سانتی متر مربع و تغییر شکل نسبی پلاستیکی (در زمان گسیختگی) ۲۵ درصد بعنوان میلگرد نرم یا ساده نامیده می شود و عمدتا بصورت صاف و بدون آج است. این نوع میلگرد برای عملیات آهنگری و تغییر شکل و جوشکاری  مناسب است و عموما بعنوان یک میلگرد داکتیل شناخته می شود.

۲ – میلگرد نیمه سخت با آج ساده (A2)

این نوع میلگرد با تنش جاری ۳۰۰۰ کیلوگرم بر سانتی متر مربع و تنش گسیختگی ۵۰۰۰ کیلوگرم بر سانتی متر مربع و تغییر شکل نسبی پلاستیکی (در زمان گسیختگی) ۱۹ درصد بعنوان میلگرد نیمه خشک یا ترد و نیمه نرم شناخته شده که بصورت آجدار و عمدتا آج فنری شکل است.

این میلگرد برای عملیات ساختمانی و خاموت زنی کاربرد دارد و انجام عملیات جوشکاری بر روی آن توسیعه نمی شود .

۳- میلگرد سخت با آج پیچیده (A3)

میلگرد سخت با تنش جاری ۴۰۰۰ کیلوگرم بر سانتی متر مربع و تنش گسیختگی ۶۰۰۰ کیلوگرم بر سانتی متر مربع و تغییر شکل نسبی پلاستیکی (در زمان گسیختگی) ۱۴ درصد میلگرد خشک یا ترد نامیده می شود و مناسب کاربرد سیویل صنعتی و ساختمانی است و بصورت آجدار و معمولا آج جناقی است و برای آهنگری یا تغییر شکل با زوایای تند مناسب نبوده و همچنین به هیچ عنوان جوشکاری بر روی آن مجاز نیست.

4- میلگرد سخت با آج پیچیده (A4)

یان استاندارد میلگرد دارای آج دوکی شکل است. مطابق استاندارد شماره 3132 سازمان ملی استاندارد ایران میلگرد A4 یا میلگرد با آج 520 و 500 از نوع آجدار مرکب است.

بنابراین آج های عرضی دوکی شکل در دو طرف آج طولی و به صورت چهار نیم مـارپیچ بـه شـکل هفت – هشت و با زاویه 35درجه تا و شامل 75 درجه است.این شکل آج حداقل مقاومت کششی 520 مگاپاسکال و شکل پذیری حداقل 18% را برای این گرید تضمین می کند.

 میلگرد A4 در طراحی و ساخت انواع سازه های ساختمانی (سازه های غیر ساختمانی را شامل نمی شود) بتن آرمه، به جز